Het lijkt alsof kunst vroeger mijn bevrijding tekende uit een beklemmende omgeving. Het liet me zien dat er geen drempels hoeven te zijn als het gaat om denken buiten de strakke kaders. Het heeft me gered, al klinkt dat misschien hoogdravend. Lijn 51 naar het Cobramuseum, waar ik taalkunstenaar Lucebert in eigen beweging recht voor me kon zien, maakte een onuitwisbare indruk.
Johan Becker maakt ook kunst, decennia na wat ik destijds leerde. Op basis van een foto maakte hij deze clip en dit nummer.
Ik moet eerlijk zeggen: ik was aanvankelijk niet happig op het gebruiken van een foto van mezelf. Ik wil niet heldhaftig overkomen, en het voelt ergens nog steeds een beetje gênant om de hoofdrol te spelen in een clip die over mij gaat.
Maar wat me raakt en boeit als ik de beelden zie, is dat het me toont in de rol die altijd mijn doel was — en nog steeds is: verbinding zoeken, een spreekbuis zijn en vertalen wat er diep van binnen in anderen leeft. Dat was mijn drijfveer als journalist, en dat is het nog steeds in het werk waarin ik mensen bijsta in hun strijd. Soms is die strijd innerlijk, soms is die op papier.
Daardoor ben ik op het gebied van kunst altijd ‘de groene’ gebleven. Groene, kunnen we daar inderdaad wel van maken, want inmiddels ben ik 54 en is de koek bijna op. Iemand zei ooit tegen me, en die les is wel goed blijven hangen—het ging over klassieke muziek en hij had het Conservatorium gedaan: ‘Maar daar heb jij toch helemaal geen verstand van, meisje?’
Nu ja, dat klinkt ook wat fatalistisch. De kennisinname is gestold, laten we maar zeggen, omdat ‘het leven’ er tussendoor kwam.
’On Paper’ gaat over de strijd tussen koude documenten en menselijkheid. Dat dossiers een heel andere interpretatie kunnen hebben dan wat iemand daadwerkelijk bedoelt of wil, kan diepe, ingrijpende gevolgen hebben. We hebben dat op grote schaal gezien bij de Toeslagenaffaire, die ook in mijn leven en dat van mijn gezin een enorme impact heeft gehad. Wanneer de papieren werkelijkheid de overhand neemt, is kunst soms de enige manier om de menselijke maat weer zichtbaar te maken.